Bir Sayfa Seçin

kurtardığını hissetmek.

FAQs

BİLGİLENDİRME BELGESİ

COVID19‘a(Corona Virus Disease 2019)Karşı vektör aşı(Vaxzevria®, AstraZeneca’nın önceki AstraZeneca COVID19 aşısıveJanssen Cilag International/Johnson & Johnson’ın Janssen® COVID19 aşısı)ile Aşılama için

Söz konusu olan aşı hangisidir?

COVID19’a karşı birçok aşı onaylanmıştır ve bunların her biri COVID19’a karşı bireysel koruma sağlamayave pandemiye yanıt vermeye aynı ölçüde uygundur. Burada bahsedilen COVID19 vektör aşılar (daha önce AstraZeneca’nın AstraZeneca® COVID19 Aşısıolarak bilinen AstraZeneca’dan Vaxzevria®aşısı veJanssen Cilag International/Johnson & Johnson’ın Janssen® COVID19 aşısı) gen bazlıaşılar olup üretimleri yeni teknolojiye dayanır.Başka hastalıklara karşı zaten onaylanmış vektör aşılar bulunmaktadır.Aşılar,bu vektör virüsleri içerirler. Söz konusu olan vektör virüs iyi çalışılmış ve kendini kopyalayamayan bir virüstür.Bu nedenle,aşılanmış kişiler aşı virüsünü diğer kişilere geçiremezler.Bunlar,canlı aşılar değildir. Vektör virüs koronavirüsün tek bir proteini için genetik bilgiyi içerir ve taşır, buna spike proteini denir. Vektör virüsü tarafından taşınan bilgi insan genomuna aşılamadan sonra entegre olmaz, ancak giriş yapıldıktan sonra hücrelerde (öncelikle aşı yapılan yerdeki kas hücreleri ve belirli bağışıklık hücrelerinde) “okunur” ve burada hücreler kendileri spike proteini üretirler. Spike proteini kendi başına SARSCOV2 enfeksiyonuna yol açamaz. Bu şekilde spike proteinleri aşılanan kişinin vücudunda üretilir ve bağışıklık sistemi tarafından yabancı proteinler olarak algılanırlar ve sonuç olarakvirüsün spike proteininekarşı olan antikorlar ve bağışıklık hücreleri üretilir. Böylece koruyucu bir bağışıklık cevabı verilmiş olur.Vektör virüs insan vücudunda üreyemez ve kısa süre içinde ayrışır. Bunun ardından başka virüs proteini (spike protein) üretilmez.

Aşı nasıl uygulanır?

Aşıüst kol kasına yapılır. Vaxzevria® aşıiki kez uygulanmalıdır. Ruhsata göre birinci ve ikinci aşılama arasındaki dönem en az 4 en fazla ise 12 hafta olmalıdır. Robert Koch Enstitüsündeki Bağışıklık DaimîKomitesi (STIKO),mümkün olan en iyiaşı korumasıiçin birinci ve ikinci aşılama arasında 9 ila 12 haftalık ara olmasını tavsiye etmektedir, çünkü çalışma sonuçlarına göre daha uzun aşılama aralıkları daha yüksek etkinlik göstermektedir.

Şu anda ikinci aşılama için, birinci aşılamada kullanılan aynı üreticinin aynı aşısı kullanılmalıdır. İlk aşılamadaVaxzevria® aşısının kullanıldığı 60 yaşın altındaki kişilerde istisna olabilir. STIKO şu anda bu kişiler için ikinci aşılamanın birinci aşılamadan 9 ila 12 hafta sonra mRNA aşısı (BioNTech/Pfizer’ın Comirnaty® ve Moderna’nın COVID19 Vaccine Moderna®)ile sürdürülmesini önermektedir.Bunun nedeni, ender de olsa Vaxzevria® ile aşılamadan sonra çoğunlukla 60 yaşın altındaki kişilerde kısmen trombosit sayısında azalma (trombositopeni) ile birlikte kan pıhtılarının (tromboz)meydana gelmesidir. Bu aşılama serisi (ilk aşılama Vaxzevria® yapıldıktan sonra ikinci aşılamanın Comirnaty ® veya COVID19 Vaccine Moderna® ile yapıldığı) üzerinde yapılan çalışmalarda bir bulgu olmasa da STIKO’nun bu tavsiyesi aşılar hakkındaki genel bilimsel bulgular temel alınarak yapılmaktadır. Etkilerin ve yan etkilerin aşağıda gösterilenlerle karşılaştırılabilir olacağı varsayılmaktadır. STIKO’nun tavsiyesine göre Vaxzeria® ile yapılan ikinci aşılama doktordan onay alındıktan ve aşılanacak kişi tarafından riskin kabul edilmesi ile mümkün olabilir. Janssen® COVID19 aşısının sadece bir defa uygulanması gerekir.

Aşı ne kadar etkilidir?

Mevcut bilgi birikimine göre her iki COVID19 vektör aşısı da yüksek etkinlik göstermektedir: Vaxzevria® aşısı STIKO tarafından tavsiye edilen iki aşı arasındaki 12 haftalık süreye uyulduğu takdirde tüm yaş gruplarında %80’e varan etkinlik göstermiş ve Janssen®COVID19 aşısı yaklaşık %65 etkinlik göstermiştir. Bu, COVID19 hastalığına yakalanma olasılığınınaşılanmayanlara kıyasla (Vaxzevriaaşısını olanlarda) %80 veya (Janssen®COVID19 aşısını olanlarda) yaklaşık %65 daha az olduğu anlamına gelir. Ciddi COVID19 hastalığının (ör. Hastanede tedavi) engellenmesine ilişkin etkinlik daha da yüksektir: Vaxzevriaaşısını olanlarda yaklaşık %95 ve Janssen®COVID19 aşısını olanlarda%100’dür. Yani, bu COVID19 aşısını olmuş bir kişi patojenle temasta bulunursabu kişi büyük olasılıkla hasta olmayacaktır. Bu aşının korumasının ne kadar sürdüğüşu anda bilinmemektedir. Aşılanmış olsanız bile AHA + A + L kurallarına uymaya devam etmeniz önemlidir, böylece hem kendinizi hem de çevrenizi korursunuz. Bunun nedeni korumanın aşı olduktan hemen sonra başlamaması ve aşılanmış kişilerin hepsinde eşit oranda mevcut olmamasıdır. Ayrıca aşılanmış olsa bile kişinin virüsü (SARS-CoV-2) yayıp yayamayacağını kesin olarak söylemek şu anda mümkün değildir.

COVID-19 aşısından özellikle kimler faydalanır?

COVID19’akarşı birçok aşı onaylanmıştır ve COVID19’a karşı bireysel koruma sağlama ile pandemiye yanıt vermeye aynı ölçüde uygundurlar.Prensipte şunlar geçerli olmaya devam eder: Herkesin tedavisi için yeterli miktarda aşı bulunmadığı sürece, tercihenözellikle yüksek risk altında bulunan ya da COVID19’un ölümcül seyrettiği kişilere, çalıştıkları iş nedeniyle SARSCoV2 virüsünün bulaşmariski yüksek olan veya COVID19 riski altındaki kişilerle yakın temas eden kişilere yapılacaktır.Ancak şunlara dikkat edilmelidir: Artık herkese doktorları tarafından Vaxzevria® ve COVID19 Vaccine Janssen® aşıları yapılabilmektedir. Olası istinalar aşağıda anlatılmıştır.

Kim aşı olmamalıdır?

COVID19 vektör aşıları çocuklar ve 17 yaşına kadar olan ergenler için onaylanmadığından, COVID19 vektör aşıları ile aşılanmamaları gerekir.Hâlihazırdaateşli (38,5°C ve üstü)akut bir hastalığa yakalanmış olan kişiler sağlıklarına tekrar kavuştuktan sonra aşılanmalıdır. Fakat üşütme veya az miktarda yüksek ateş (38,5°C altında) aşının ertelenmesi için yeterli bir neden değildir. Aşı parçacıklarına karşı aşırı hassasiyet söz konusuysa aşı olunmamalıdır: lütfen alerjileriniz varsabunu aşı olmadan önce aşıyı yapacak doktorunuza bildirin.İlk aşılamadan sonra hemen alerjik reaksiyon (anafilaksi) gösterenkişiler ikinci kez aşı olmamalıdır.Bağışıklık sisteminde zayıflık olmayan, COVID19 hastalığına yakalandığı tespit edilmişkişilerkural olaraktanı konulduktan veyaiyileştikten6 ay sonraaşı olabilirve bu kişilere yalnızca bir doz aşı yapılması tavsiye edilmektedir. Tanı konulduktan sonra 6 aydan daha uzun sürenin geçtiği vakalarda bile aşının tek dozu yeterlidir. Halihazırda bu kişiler için 2. dozun yapılıp yapılmayacağı veya ne zamangerekli olduğubilinmemektedir. İlk aşılamadan sonra hastalığa yakalandığı tespit edilen kişileriçin STIKO’nun tavsiyesi kural olarak2. Dozuniyileştikten veya tanı konulduktan 6 ay sonra uygulanmasıdır. Enfeksiyona yakalanan kişilerde aşının bir risk teşkil edip etmeyeceğine ilişkin bir kanıt bulunmamaktadır. Bu nedenle aşılamadan önce bu durumu tıbbi olarak göz ardı etme gereği yoktur.Hamilelik ve emzirme sırasında COVID-19 vektör aşısınınkullanımıyla ilgili henüz yeterli bir deneyim birikimi elde edilmemiştir.STIKO halihazırda,COVID-19 aşısının türü ne olursa olsun,hamilelikte sırasında genel aşılama yapılmasını tavsiye etmemektedir. Ancak özel vakalardahamile kadınlara risk-avantaj değerlendirmesi ve detaylı bir açıklama yapıldıktan sonra hamileliğin ikinci üç aylık döneminde mRNA aşısı (Comirnaty® veya COVID-19 Vaccine Moderna ®) ile başlanması önerilebilir. Risk-avantaj değerlendirmesi yapılırken yüksek oranda ciddi seyreden COVID-19 hastalığı riski oluşturan önceden var olan koşullar veya yüksek SARS-CoV-2 ‘ye yakalanma riskine sahip yaşam koşulları dikkate alınmalıdır.STIKO emzirme sırasında yapılacak aşının meme emen bebek için bir tehlike teşkil etmesininpek olası olmadığını düşünmektedir.

60 yaşın üstündeki ve 60 yaşın altındaki kişilere tavsiyeler

Aşı kullanılmaya başladığından beri hem Vaxzevria® hem de COVID19 Vaccine Janssen® ile aşılamadan sonra çoğunlukla 60 yaşın altındaki bireylerdebazı ender vakalarda ciddi yan etkiler görülmüştür. (Aşağıdaki “Aşı sonrasında komplikasyon görülmesi mümkünmüdür?” bölümüne bakınız.)

STIKO,60 yaşında ve daha yaşlı olanlara Vaxzevria® veya COVID-19 Vaccine Janssen® ile aşılanmalarını tavsiye etmektedir. Bu tavsiye, bu yaş grubunda COVID-19 vektör aşılarının iyi etkinlik gösterdiğibulgusuna dayanmaktadır, dahası ciddi COVID-19 hastalığı riski veya COVID-19’dan ölüm riski gençlere göre dikkate değer ölçüde yüksektir ve son olarak “Aşı sonrasında komplikasyon görülmesi mümkün müdür?” bölümünde açıklanan yan etkiler oldukça ağırlıklı olarak 60 yaşın altındaki kişilerde görülmüştür.

STIKO’nun tavsiyesine göre 60 yaşın altındakilerinVaxzevria® veya COVID-19 Vaccine Janssen® ile aşılanması doktorun onayından ve aşılanacak kişinin riski bireysel olarak kabul etmesinin ardından mümkündür. Aşılanacak kişinin bireysel olarak risk değerlendirmesi yapılırken hem açıklanan komplikasyonların riskinin yanı sıra SARS-CoV-2 enfeksiyonu veya COVID-19 hastalığının riski de hesaplanmalıdır. Bu nedenle bir yanda eldeki bilgilere dayanarak 60 yaşın altındaki kişilerde aşağıda anlatılan kan pıhtıları (tromboz) oluşumu ile kanda trombosit sayısının sürekli olarak azalmasının (trombositopeni) ara sıra (bu yaş grubunda aşılanmış kişilerin %0,01’inden azında) meydana geldiği unutulmamalıdır.Diğer taraftan, kişinin SARS-CoV-2 enfeksiyonuna yakalanma riskinin (örneğin bireysel yaşam ve çalışma koşulları ve davranışları) olup olmadığı veya ciddi ve muhtemel olarak ölümcül seyreden COVID-19 için kişinin riskinin (örneğin altta yatan hasatlık nedeniyle) artıp artmadığı bireysel olarak değerlendirilmelidir.

Aşı olmadan önce ve aşı olduktan sonra ne yapmalıyım?

İlk kez aşı olduktan veya size bir ilaç enjekte edildikten sonra bilincinizi kaybettiğiniz ve hızlı alerji görüldüğü durumlarda bunu lütfen aşıyı yapan hekime bunu bildirin. Bu durumda doktorunuz sizi gerektiği takdirde daha uzun süre gözlem altında tutabilir.Başka aşılar yapılmadan önce en az 14 gün beklenmelidir.Eğer pıhtılaşma sorununuz varsa veya pıhtılaşma önleyici ilaç alıyorsanız lütfen aşınızı yaptırmadan önce doktorunuzu bilgilendirin. Doktorunuz basit önlemlerle aşınızı olup olamayacağınızı sizinle netleştirecektir.. Bağışıklık yetersizliği olan kişiler için aşı olmayı engelleyecek bir şey yoktur. Ancak bu kişilerde aşı yeterince etkili olmayabilir.

Alerjileriniz varsa veya geçmişte aşılanma sonrasında alerjik reaksiyon gösterdiyseniz, aşılanma öncesinde lütfen doktorunuza söyleyin. Doktor aşılanmamanız için herhangi bir neden olup olmadığınısizinle netleştirecektir.Aşı olduktan sonra dinlenmenizgerekli değildir.Aşı olduktan sonra ağrı veya ateş söz konusu olduğu takdirde (bkz. “Aşı olduktan sonra hangi reaksiyonlar ortaya çıkabilir?”) ağrıyı azaltıcı/ateşi azaltıcı ilaçlar alınabilir. Aile doktorunuz size bu konuda danışmanlık sunabilir.Aşı olduktan sonra nefes almada güçlük, göğüs ağrısı, bacaklarda şişme,kesilmeyen karın ağrısı veya bulanık görme görüldüğü takdirde derhal tıbbi yardım alın.Aşı olduktan sonraki birkaç gün içinde kuvvetli veya kesintisiz baş ağrısı ya da aşı bölgesinde morluklar veya iğne ucu büyüklüğünde kanamalarvarsa derhal bir doktora başvurmalısınız.

Aşı olduktan sonra hangi reaksiyonlar ortaya çıkabilir?

COVID vektör aşısını olduktan sonra aşının vücutla etkileşime geçmesi sonucundakısa vadeli ve geçicilokal ve genel reaksiyonlar görülebilir.Bu reaksiyonlar arasında ateş, üşüme ve grip benzeri başka semptomlar bulunabilir. Bu semptomlar çoğunlukla aşıdan sonra birkaç gün içinde geçer. Potansiyel semptomların önüne geçmek için tavsiye edilen miktarda bir analjezik/antipiretik medikasyon alınabilir.

Vaxzevria® aşısı:Onaylama çalışmaları sırasındaen sık bildirilen aşı reaksiyonları, enjeksiyon bölgesinde hassasiyet (%60′tanfazla), enjeksiyon bölgesinde ağrı, baş ağrısı ve yorgunluk (%50den fazla), kas ağrısı ve rahatsızlık (%40′tan fazla), ateş ve titreme(%30’dan fazla), eklem ağrısı ve bulantı (%20’den fazla)şeklindedir. Sıklıkla (%1 ile %10 arasında) trombosit sayısında azalma (trombositopeni),kusma, ishal, kızarıklıkve enjeksiyon bölgesinde şişme gözlenmiştir. Zaman zaman (%0,1 ile%1 arasında) lenf düğümlerindeşişme, iştah azalması, baş dönmesi, rehavet, terleme artışı, kaşıntı ve genel deri dökülmesi meydana gelmiştir.

Janssen® COVID-19 aşısı:Onaylama çalışmaları sırasında en sık bildirilen aşı reaksiyonları, enjeksiyon bölgesinde ağrı (%40’tan fazla), baş ağrısı, yorgunluk ve kas ağrısı (%30’dan fazla) ve mide bulantısıdır (%10’dan fazla). Sıklıkla (%1 ila %10 arasında) ateş, öksürük, eklem ağrısı, enjeksiyon bölgesinde kızarıklık ve şişmenin yanında üşüme de bildirilmiştir. Zaman zaman (%0,1 ila %1 arasında) titreme, hapşırma, ağızda ve boğazda ağrı, genel döküntü, artan terleme, kaslarda güçsüzlük, kol ve bacakta ağrı, sırt ağrısı, genel güçsüzlük hali ve halsizlik meydana gelmiştir.Görülen bu reaksiyonların çoğuna yaşlı kişilerde genç kişilere kıyasla daha ender rastlanmıştır. Aşı reaksiyonlarıçoğunlukla hafif veya orta derecededirveVaxzevria® aşısı ile birinci aşıya kıyasla ikinci aşıdan sonra biraz dahaazsıklıkla görülmektedir.

Aşı sonrasında komplikasyon görülmesi mümkün müdür?

Aşı nedenlikomplikasyonlar aşı reaksiyonlarının normal kapsamını aşan ve aşı olan kişinin sağlığını önemli ölçüde etkileyen durumlardır.

Vaxzevria® aşısı:Aşının uygulanmaya başlamasının ardındanVaxzevria® aşısı uygulandıktan sonraçok ender vakalarda(%0,01’den daha az)trombosit sayısında azalma (trombositopeni) ile ilişkilendirilen kanda pıhtılaşma (tromboz), bazen kanama eşliğinde gözlenmiştir. Bunlar, artan kan pıhtılaşma aktivitesi ve hatta vücutta kanama ile birlikte farklı veya olağandışı yerlerde kan pıhtılarını içeren bazı ciddi vakaları (ör. serebral venöz sinüs trombozu veyakarın boşluğunda ) içerir.Bu vakaların çoğu aşı yapıldıktan sonra 3 haftaiçinde özellikle 60 yaşınaltındaki kişilerde görülmüştür. Görülen bazı vakalar ölümcül veya kalıcı hasarla sonuçlanmıştır.

Janssen® COVID-19 aşısı: Aşırı hassasiyet ve ürtiker ender vakalarda (%0,01 ila %0,1) meydana gelmiştir. Ek olarak Janssen® COVID-19 aşısı ile aşılandıktan sonra trombosit sayısında azalma (trombositopeni) ile ilişkilendirilmiş kan pıhtıları (örneğin sinüs damarı trombozu olarak beyinde veya karın boşluğunda) çok nadir vakalarda (%0,01’den daha az) görülmüş ve bazı vakalar ölümle sonuçlanmıştır. Bu durum, aşılanmadan sonraki 3 hafta içinde ve çoğunlukla da 60 yaşın altındaki kişilerde meydana gelmiştir. Bu vakalar şu an dikkatle incelenmektedir.Aşı uygulandıktansonra ani alerjik reaksiyonlar (anafilaktik reaksiyonlar) çok ender durumlarda tespit edilmiştir. Bunlar aşılamadan hemen sonra görülmüş olup tıbbi tedavi gerektirmiştir. Tüm aşılarda olduğu gibi çok az sayıda durumda şoka kadar varabilen ve derhal oluşan alerjik reaksiyon veya önceden bilinmeyen komplikasyonların meydana gelmeyeceğinin kategorik olarak garantisi verilemez.Aşı olduktan sonra yukarıda belirtilen, hızla kaybolan lokal veya genel reaksiyonların dışında başka semptomlar ortaya çıktığı takdirde aile doktorunuz size danışmanlık konusunda yardımcı olacaktır. Ciddi etkilerin görülmesi halinde, özellikle nefes daralması, göğüs ağrısı, ayakta şişme veya inatçı karın ağrısıveya görme bozuklukları ya da aşı yapıldıktan birkaç gün sonra ciddi veya inatçı baş ağrısı veya enjeksiyonun yapıldığı bölgenin dışındaki deride morarma veya iğne ucu gibi kanama yaşarsanız lütfen derhal bir doktora başvurun.

COVID-19 nedir?

Corona türündeki virüsler yıllardır bilinmektedir. 2019/2020 döneminde tüm dünyada yeni türde bir Corona virüsü yani COVID-19‘un (Corona Virus Disease 2019) patojeni olan SARS-Corona virüsü-2 (SARS-CoV-2) dolaşmaya başlamıştır.

COVID-19’un sıklıkla görülen belirtileri arasında kuru öksürük, ateş, nefes darlığı ile koku ve tat alma konusunda geçici bir kayıp bulunmaktadır. Aynı zamanda baş ve uzuvlarda, boğazda ağrıyla ve nezleyle gelen genel bir hastalık hissinin olduğu da belirtilmektedir. Daha ender görülen durumlarda hastalarda mide-bağırsak sistemlerinde bozukluklar, konjonktivit ve lenf bezlerinde şişme görülmüştür. Sinir ve dolaşım sisteminde kalıcı hasarlar ile hastalığın uzun sürmesi de görülen durumlar arasındadır. Hastalığın hafif olarak geçmesi sıklıkla görülse ve hasta olan çoğu kişi tamamen iyileşse de ağır seyir durumunda, örneğin zatürre ile birlikte hastanın kaybına yol açacak şekilde görülmektedir.

AHA + A + L kurallarına (mesafeyi koruma, hijyene dikkat etme, günlük hayatta maske kullanma, Corona uyarı uygulamasını indirme, düzenli olarak havalandırma) dikkat edilmesiyle enfeksiyonun önüne geçilmesi mümkün olmakla birlikte aşı da hastalığa karşı en iyi korumayı sağlamaktadır.

Söz konusu olan aşı hangisidir?

COVID-19’a karşı birçok aşı onaylanmıştır ve bunların her biri COVID-19’a karşı bireysel koruma sağlama ile pandemiye yanıt vermeye aynı ölçüde uygundur. Burada bahsedilen mRNA-COVID-19 aşıları (BioNTech/Pfizer’ın Comirnaty® aşısı ve Moderna’nın COVID-19 Vaccine Moderna®) gen bazlı üretilmiş aynı yeni teknolojiye dayanan aşılardır. Başka mRNA aşıları da test aşamasındadır, fakat bunlar için henüz izin alınmamıştır.

mRNA (mesajcı RNA veya mesajcı ribonükleik asit) vücuttaki her protein için “şema” olup insanlarda bulunan genetik bilgi kaynağı DNA ile karıştırılmamalıdır. COVID-19’a karşı mRNA aşılarında virüsün tek bir öğesi (yani spike proteini) için bir “şema” bulunur. Covid-19 mRNA aşıları kopyalanabilen aşı virüsleri içermezler, bu aşılanmış kişilerin aşı virüslerini başka kişilere geçiremeyecekleri anlamına gelir.

Aşıların içinde bulunan mRNA, aşılamadan sonra insan genomuna dahil olmamakta ancak hücrenin (öncelikle aşı yapılan yerdeki kas hücreleri ve belirli bağışıklık hücrelerinin) içine girdikten sonra “okunmakta”, bunun üzerinde bu hücreler kendileri spike proteinini üretmektedir. Aşılanan kişinin vücudu tarafından üretilen spike proteinleri bağışıklık sistemi tarafından yabancı proteinler olarak algılanır, sonucunda da virüsün spike proteinine karşı antikorlar ve bağışıklık hücreleri üretilir. Böylece koruyucu bir bağışıklık cevabı verilmiş olur.

Aşının içinde yer alan mRNA birkaç gün sonra vücut tarafından parçalanır. Bu noktada virüs proteini (spike proteini) artık üretilmez.

Aşı nasıl uygulanır?

Aşı üst kol kasına yapılır. Aşı iki kez uygulanmalıdır. Yeterli bir aşı koruması için Robert Koch Enstitüsü’nün Daimî Aşı Komisyonu (STIKO) birinci ve ikinci aşılama arasında en az 6 hafta bulunmasını önermektedir. Şu anda ikinci aşılama için, birinci aşılamada kullanılan aynı üreticinin aynı aşısı kullanılmalıdır. İlk aşılamada AstraZeneca’nın Vaxzevria® aşısının kullanıldığı 60 yaşın altındaki kişilerde istisna olabilir. STIKO şu anda bu kişiler için ikinci aşılamanın birinci aşılamadan 9 ila 12 hafta sonra mRNA aşısı (Comirnaty® veya COVID-19 Vaccine Moderna®) ile sürdürülmesini önermektedir. Bunun önerilmesinin nedeni, çoğunlukla Vaxzevria ® ile aşılanan 60 yaşında altındaki bireylerde ender olsa da kan pıhtılaşmasının (tromboz) bazen de trombosit sayısında azalmanın (trombositopeni) meydana gelmesidir. Bu aşılama serisi (ilk aşılama Vaxzevria ® ve ardından ikinci aşılama Comirnaty ® veya COVID-19 Vaccine Moderna ®) üzerinde yapılan çalışmalarda hiç bulgu olmadığından STIKO’nun bu önerisi aşılar üzerindeki genel bilimsel bulgulara dayanarak yapılmıştır. Etkilerin ve yan etkilerin aşağıda sunulanlarla karşılaştırılabilir olacağı varsayılmıştır.

Aşı ne kadar etkilidir?

Mevcut COVID-19 mRNA aşıları etkinliği ve aynı zamanda aşı ile ilgili olası reaksiyonlar ve komplikasyonlar bakımından birbiriyle karşılaştırılabilir.

Mevcut bilgi birikimine göre, COVID-19 mRNA aşıları yaklaşık %95 gibi yüksek bir etkinlik oranına sahiptir. Mevcut araştırma verileri COVID-19 enfeksiyonuna yakalanma ihtimalinin tamamen aşı olmuş kişilerde aşı olmamış kişilere kıyasla yaklaşık %95 daha düşük olduğunu göstermektedir. Ağır COVID-19 hastalığını engellemedeki etkinliği (örneğin, hastaneye yatış) yaklaşık %85’tir. Bu da COVID-19 aşısı olmuş kişinin bir patojen ile temas ettiğinde hasta olmayacağı ihtimalinin yüksek olacağı anlamına gelmektedir. Bu aşının korumasının ne kadar süreceği henüz bilinmemektedir.

Aşılanmış olsanız bile, AHA + A + L kurallarını gözetmeyi sürdürmeniz gereklidir, böylelikle hem kendinizi hem de çevrenizi korumuş olursunuz. Bunun nedeni, korumanın aşılamanın hemen ertesinde başlamaması ve aşılanmış kişilerin tümünde eşit ölçüde var olmamasıdır. Ayrıca aşılanmış olmasına rağmen kişilerin virüsü (SARS-CoV-2) yayıp yaymadığını kesin olarak söylemek mümkün değildir.

COVID-19 aşısından özellikle kimler faydalanır?

COVID-19 mRNA aşıları, 16 yaş ve üstü (Comirnaty®) veya 18 yaş ve üstü (COVID-19 Vaccine Moderna®) kişilere yapılabilmektedir. Tedarik için yeterli miktarda aşı mevcut olmadığı sürece ya özellikle yüksek risk altında bulunan ya da COVID-19’un ölümcül seyrettiği kişilere (ör. yaşlı kişilere), çalıştıkları iş nedeniyle SARS-CoV-2 virüsünün bulaşma riski yüksek olan veya yine çalıştıkları iş nedeniyle COVID-19 riski altındaki kişilerle sık sık temas eden kişilere yapılacaktır.

    

Kim aşı olmamalıdır?

Çocuklar ve 15 yaş dahil olmak üzere bu yaşın altındaki, henüz kendileri için onaylanan aşı olmayan gençler aşı olmamalıdır.

Hâlihazırda ateşli (38,5°C ve üstü) akut bir hastalığa yakalanmış olan kişiler sağlıklarına tekrar kavuştuktan sonra aşılanmalıdır. Fakat üşütme veya az miktarda yüksek ateş (38,5°C altında) aşının ertelenmesi için yeterli bir neden değildir. Aşı parçacıklarına karşı aşırı hassasiyet söz konusuysa aşı olunmamalıdır: lütfen alerjileriniz varsa bunu aşı olmadan önce aşıyı yapacak doktorunuza bildirin. İlk aşılamadan sonra hemen alerjik reaksiyon (anafilaksi) gösteren kişiler ikinci kez aşı olmamalıdır.

İmmün yetmezliği olmayan kişiler, ki yeni tip koronavirüs enfeksiyonu oldukları güvenilir bir şekilde kanıtlanmış olanlar, iyileştikten veya tanı konulduktan kural olarak 6 ay sonra aşılanabilir ve sadece tek doz aşılanmalıdır. Tanı konulduktan sonra 6 aydan daha uzun sürenin geçtiği vakalarda bile tek doz aşılama yeterlidir. Bu kişiler için daha sonra ikinci doz aşılamanın gerekli olup olmadığını veya ne zaman gerekli olacağını söylemek şu anda mümkün değildir. Birinci aşılama sonrasında yeni tip koronavirüs enfeksiyonu oldukları güvenilir bir şekilde kanıtlanmış olan bireyler için STIKO’nun önerisi ikinci aşılamanın kural olarak iyileştikten veya tanı konulduktan 6 ay sonrasında yapılmasıdır. Geçmişte hasta olunduğu takdirde aşı yapılmasının risk teşkil ettiğine dair bir kanıt yoktur. Dolayısıyla aşılama öncesinde bunu dışlamak için tıbbi bir zorunluluk yoktur.

Hamilelik sırasında COVID-19 mRNA aşılarının kullanımıyla ilgili henüz yeterli bir deneyim birikimi elde edilmemiştir. STIKO halihazırda hamilelik sırasında COVID-19 aşısının türüne bakmaksızın genel aşılama yapılmasını tavsiye etmemektedir. Ancak özel vakalarda, hamile kadınlara risk-avantaj değerlendirmesi ve detaylı bir açıklama yapıldıktan sonra hamileliğin ikinci üç aylık döneminde mRNA aşısı (Comirnaty® veya COVID-19 Vaccine Moderna ®) ile başlanması önerilebilir. Risk- avantaj değerlendirmesi yapılırken yüksek oranda ciddi seyreden COVID-19 hastalığı riski oluşturan önceden var olan koşullar veya yüksek SARS-CoV-2 ‘ye yakalanma riskine sahip yaşam koşulları dikkate alınmalıdır. STIKO emzirme sırasında yapılacak aşının meme emen bebek için bir tehlike teşkil etmesinin büyük ölçüde olası olmadığını düşünmektedir.

Aşı olmadan önce ve aşı olduktan sonra ne yapmalıyım?

Daha önce aşı olduktan veya size bir ilaç enjekte edildikten sonra bilincinizi kaybettiyseniz veya hemen alerji gösterdiyseniz bunu lütfen aşıyı yapan doktorunuza bildirin. Bu durumda doktorunuz sizi gerektiği takdirde daha uzun süre gözlem altında tutabilir.

Başka aşılar yapılmadan önce en az 14 gün beklenmelidir.

Kan pıhtılaşması sorununuz varsa veya pıhtılaşmayı önleyici ilaçlar alıyorsanız, lütfen doktorunuzu aşılanmadan önce bilgilendirin. Basit önlemler alınarak aşılanabilirsiniz. Bağışıklık yetmezliği olan kişiler de aşı olabilir. Ancak aşılama bu kişilerde diğerleri kadar etkili olmayabilir. Alerjileriniz varsa veya geçmişte aşılama sonrasında alerjik reaksiyon gösterdiyseniz, lütfen aşılanmadan önce doktorunuza söyleyin. Doktor, aşının yapılıp yapılmaması için herhangi bir neden olup olmadığını sizinle netleştirecektir.

Aşı olduktan sonra dinlenmeniz gerekli değildir.

Aşı olduktan sonra ağrı veya ateş söz konusu olduğu takdirde (bkz. “Aşı olduktan sonra hangi reaksiyonlar ortaya çıkabilir?”) ağrıyı azaltıcı/ateşi azaltıcı ilaçlar alınabilir. Aile doktorunuz size bu konuda danışmanlık sunabilir.

Aşı olduktan sonra hangi reaksiyonlar ortaya çıkabilir?

mRNA aşılarından birini olduktan sonra aşının vücutla etkileşime geçmesi sonucunda lokal ve genel reaksiyonlar görülebilir. Bu reaksiyonlar aşı olunduktan sonra en çok 2 gün içinde ortadan kalkacaktır ve ender durumlarda 1 ila 2 gün sürecektir. Comirnaty®: Bugüne kadar onaylanmış çalışmalarda en sık bildirilen aşı reaksiyonları, enjeksiyon bölgesinde ağrı (%80’den fazla), yorgunluk (%60’tan fazla), baş ağrısı (%50’den fazla), kas ağrısı ve titreme (%30’dan fazla), eklem ağrısı (%20’den fazla), ateş ve enjeksiyon bölgesinin şişmesi (%10’dan fazla). Sıklıkla (%1 ile %10 arasında) bulantı ve enjeksiyon bölgesinde kızarıklık meydana gelmiştir. Nadir durumlarda (%0,1 ile %1 arasında), enjeksiyon bölgesinde lenf düğümlerinde şişlik, uykusuzluk, aşı yapılan kolda ağrı, kırgınlık, aşı yerinde kaşıntı ve hipersensitivite reaksiyonları (örneğin genel döküntü ve kaşıntı) görülmüştür. Aşı yapılmaya başladığında beri çok sıklıkla ishal (%10 ve daha fazla) ve sıklıkla (%1 ile %10 arasında) kusma bildirilmiştir.

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                COVID-19 Vaccine Moderna®: Onaylanmış çalışmalarda e aşıya karşı en sık bildirilen reaksiyonlar arasında enjeksiyon bölgesinde ağrı (%90’dan fazla), yorgunluk (%70), baş ağrısı ve kas ağrısı (%60’tan fazla), eklem ağrısı ve titreme (%40’tan fazla), bulantı veya kusma (%20’den fazla), koltuk altlarında lenf düğümlerinde şişme veya ağrı hassasiyeti, ateş, enjeksiyon bölgesinde şişme ve kızarıklık (sırasıyla %10’dan fazla) bulunmaktadır. Enjeksiyon bölgesinde genel olarak görülen döküntü, kızarıklık veya kurdeşen sıklıkla (%1 ile %10 arası) rapor edilmiştir. Zaman zaman (%0,1 ile %1 arasında) enjeksiyon bölgesinde kaşıntı meydana gelmiştir.

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                Görülen reaksiyonların çoğuna yaşlı kişilerde genç kişilere kıyasla daha ender rastlanmıştır. Aşı ile ilgili görülen reaksiyonlar çoğunlukla hafif veya orta derecede seyretmekte olup ikinci aşıdan sonra biraz daha sıklıkla görülmektedir.

Aşı sonrasında komplikasyon görülmesi mümkün müdür?

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     Aşıyla ilgili komplikasyonlar, aşılanan kişinin sağlığına büyük ölçüde etki eden, aşının normal reaksiyonunun kapsamının dışına çıkarak oluşan aşının sonuçlarıdır.

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 Onaylama sürecinden önceki kapsamlı klinik denemelerde mRNA aşısı uygulandıktan sonra, (Comirnaty®: aşı uygulandıktan sonra 4 vakada, COVID-19 Vaccine Moderna ®: aşı uygulandıktan sonra 3 vakada ve kontrol grubunda 1 vakada) ender olarak (%0,1 ile %0,01 arası) akut yüz felci görülmüş olup, bu durum tüm vakalarda birkaç hafta sonra yatışmıştır. Bu tür yüz felçleri nedensel olarak aşı ile ilişkilendirilebilir. Ürtiker veya yüzün şişmesi gibi alerjik reaksiyonlar Comirnaty ® uygulandıktan sonra ender (%0,01 ve %0,1 arasında) görülmüştür. Ender vakalarda (%0,01 ve %0,1 arasında) hipersensitivite reaksiyonları (2 kişinin yüzlerinde şişme vakası) COVID-19 Vaccine Moderna ® uygulandıktan sonra gözlenmiştir.

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 Aşı uygulamasından çok az sayıda vakada anafilaktik reaksiyonlar (anlık alerjik reaksiyonlar) gözlenmiştir. Bu durum aşı uygulandıktan kısa süre sonra meydana gelmiş olup tıbbi tedavi gerektirmiştir.

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 Şu ana kadar Almanya’da birkaç milyon doz mRNA-COVID-19 aşısı yapılmıştır. mRNA aşısı olduktan sonra Paul Ehrlich Enstitüsü’ne daha önceden bildirilen yan etkiler, çoğunlukla geçici lokal ve genel reaksiyonlar idi. Anafilaktik reaksiyonlar (anlık alerjik reaksiyonlar) her iki mRNA aşısı uygulandıktan sonra çok ender bildirilmiştir.

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 Tüm aşılarda olduğu gibi çok az sayıda durumda şoka kadar varabilen ve derhal oluşan alerjik reaksiyon veya önceden bilinmeyen komplikasyonların meydana gelmeyeceğinin kategorik olarak garantisi verilemez.

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 Aşı olduktan sonra yukarıda belirtilen, hızla kaybolan lokal veya genel reaksiyonların dışında başka semptomlar ortaya çıktığı takdirde aile doktorunuz size danışmanlık konusunda yardımcı olacaktır. Sağlıkla ilgili ağır bozukluklar ortaya çıktığı takdirde lütfen derhal bir doktora başvurun

"Müslümanlar olarak ve bu toplumun bir parçası olarak kendimize ve hemcinslerimize karşı sorumluluk taşıyoruz, bu nedenle kendimizin, ailenin ve toplumun korunması için kendimizi aşılamalıyız. Peygamber Muhammed, sizin en hayırlınızın toplumun iyiliği için bir şeyler yapanınız olduğunu, bu yüzden kendinizi aşılamanız gerektiğini söyledi."

Mohamed Taha Sabri, Iman und Theologe

"Salgını bitirmenin tek yolu aşı olmaktır. "

Dr. med. Omar Kamal Eddin

"Sevgili erkek ve kız kardeşler, lütfen yardım etmek istediğimiz bu fırsatı kullanın."

Dr. med. H. Bushnaq

İletişim

Konumlar

Steglitz

Moselstr. 1, 12159 Berlin

Rheinstr. 36, 12161 Berlin

Tempelhof

Ringstr. 78, 12105 Berlin
Mariendorfer Damm 96-98, 12109 Bln.
 

Konumlar

Friedrichshain

Warschauer Str 34, 10243 Berlin

Kreuzberg

 

Wiener Str. 69, 10999 Berlin

Grünau

Rabindranath-Tagore-Str.25, 12527 Bln.

açılış saatleri

Montag bis Freitag
8 – 19 Uhr
Samstag 
8 – 18 Uhr

ortak